14 dagen herroepen, 2 jaar garantie: welke rechten er echt gelden bij een aankoop in de aanbieding

Een goede deal wordt pas een goede aankoop als je hem ongedaan kunt maken. En juist daar wordt het onoverzichtelijk: drie verschillende juridische begrippen worden in het dagelijks gebruik door elkaar gehaald, twee ervan zijn wettelijk gegarandeerd, één is louter vrijwillig — en de royale retourtermijnen die veel mensen vanzelfsprekend vinden, horen uitgerekend bij die vrijwillige categorie. Hier is de ordening.

Drie niveaus die niets met elkaar te maken hebben

Het herroepingsrecht. Geldt bij koop op afstand: online, telefonisch of per catalogus. Je mag de overeenkomst zonder opgaaf van redenen ongedaan maken. Het artikel hoeft niet defect te zijn — het mag je gewoon niet bevallen. Dit is EU-breed geharmoniseerd en bedraagt minimaal 14 dagen.

De wettelijke garantie (conformiteit). Grijpt in wanneer de zaak een gebrek heeft dat er bij de levering al was. Hier gaat het niet om smaak maar om defecten. De aanspraak richt zich altijd tot de verkoper, nooit tot de fabrikant. Bij nieuwe goederen is het Europese minimum twee jaar.

De fabrieksgarantie. Een vrijwillige toezegging, meestal van de fabrikant. Ze kan ruimer zijn dan de wettelijke garantie — drie of vijf jaar op sommige elektrische apparaten — of slechts twaalf maanden. Ze mag de wettelijke garantie nooit vervangen, alleen aanvullen. Als een verkoper "12 maanden garantie" adverteert en daaruit afleidt dat het daarna klaar is: onjuist.

De 14 dagen: wanneer ze beginnen en wat ze kosten

De termijn begint niet bij de bestelling maar bij de ontvangst van de goederen. Komt een levering in meerdere pakketten, dan telt in de regel het laatste deel. Voor het herroepen volstaat een duidelijke verklaring binnen de termijn — het versturen telt, de goederen mogen daarna nog onderweg zijn.

Twee punten die regelmatig voor wrijving zorgen:

Bekijken mag, gebruiken niet per se. Je mag de goederen zo beoordelen als je in een winkel zou kunnen: uitpakken, bekijken, passen. Wie verder gaat en waardevermindering veroorzaakt, kan daarvoor naar rato aansprakelijk zijn. In de praktijk gaan grote verkopers hier soepel mee om; een recht daarop is het niet.

De retourkosten bepaalt de verkoper. Wettelijk mag hij ze bij jou leggen, mits hij dat in de herroepingsinformatie heeft vermeld. Dat de grote platformen ze meestal dragen, is een concurrentiekeuze — geen recht.

De uitzonderingen die je vóór de klik moet kennen

Bij enkele productgroepen vervalt het herroepingsrecht helemaal of na opening:

• Verzegelde goederen om hygiënische of gezondheidsredenen, zodra de verzegeling is verbroken — cosmetica, oordoppen, ondergoed, matrassen met beschermfolie.
• Verzegelde audio-, video- en softwaredragers na opening.
• Maatwerk en individueel geconfigureerde producten — van een gegraveerd cadeau tot een op bestelling samengestelde computer.
• Snel bederfelijke waren.
• Digitale inhoud zonder gegevensdrager, wanneer je uitdrukkelijk met onmiddellijke uitvoering hebt ingestemd en daarmee van herroeping hebt afgezien.

Vooral dat laatste punt verdient een tweede blik: die afstandsverklaring wordt vaak terloops via een vinkje opgehaald. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft de praktijk om dat standaard van consumenten te verlangen inmiddels duidelijk ingeperkt.

Wettelijke garantie: de twee jaar en het mechanisme dat telt

Treedt binnen twee jaar een defect op dat er bij de levering al in de kiem was, dan moet de verkoper herstellen of vervangen. Het knelpunt is normaal gesproken het bewijs — en dat is in jouw voordeel geregeld: gedurende een eerste periode na de aankoop wordt vermoed dat het gebrek er vanaf het begin was, en zou de verkoper het tegendeel moeten bewijzen. Sinds de omzetting van de Europese richtlijn koop van goederen geldt die omkering van de bewijslast minstens twaalf maanden, in sommige lidstaten langer.

Bij gebruikte goederen — bijvoorbeeld bij het kopen van retouren — mag de garantie contractueel tot één jaar worden verkort. Ze vervalt niet. En een gebrek is iets anders dan een beschreven gebruiksstaat: een aangekondigde kras is geen gebrek, een niet aangekondigd defect wel.

Waarom de royale termijnen krimpen

Veel verkopers geven aanzienlijk meer dan de wettelijke 14 dagen — 30 dagen is online lang de norm geweest, rond kerst vaak meer. Juist die vrijwillige vensters worden op meerdere plekken teruggedraaid; Amazon heeft voor een deel van de bestellingen een verkorting aangekondigd.

Twee gevolgen. Ten eerste: vertrouw niet op een termijn die je van vroeger kent — hij staat in de voorwaarden van die concrete bestelling en kan gewijzigd zijn. Ten tweede: je 14 dagen kan niemand inkorten. Wat daarbovenop komt is coulance, en coulance kan worden ingetrokken.

Wat dit betekent voor aankopen in de aanbieding

Een korting verandert niets aan deze rechten. Afgeprijsde goederen zijn geen "actieartikelen zonder retourrecht" — die zin komt uit de fysieke winkel, waar juist helemaal geen herroepingsrecht bestaat, en wordt online ten onrechte overgenomen. Wie online koopt, koopt met dezelfde rechten, met of zonder procentteken.

Drie gewoontes die het verschil maken: bewaar de orderbevestiging, want dat is je aankoopbewijs voor de hele periode. Controleer bij marktplaatsaankopen wie eigenlijk je contractpartij is — de platformexploitant of een externe verkoper, want tot hem richt je je aanspraken. En check bij onbekende shops vooraf kort of de handelaar überhaupt bestaat; hoe je dat herkent staat in onze gids over nepwebshops.

* Prijzen incl. btw, eventueel excl. verzendkosten. Prijzen kunnen sinds de laatste update zijn gewijzigd; bepalend is de actuele prijs op de website van de verkoper. Een update in realtime is technisch niet mogelijk.